Wat is spirituele fictie?

Wat is spirituele fictie?

Vaak krijg ik de vraag in welk genre ik schrijf. Mijn antwoord is dan ‘spannende, spirituele fictie’. Meestal wordt dat klakkeloos aangenomen, terwijl het een genre is dat helemaal niet bestaat. Soms vraagt men wat het is.

Het kan lastig zijn als schrijver om te bepalen bij welk genre je hoort. Plak er maar een label op en dat is het dan. Maar mijn verhalen zijn niet thriller genoeg om een thriller te zijn, niet fantasy genoeg om een fantasy novel te zijn, niet romantisch genoeg voor romance en niet Young Adult genoeg voor YA. Dat laatste genre is overigens apart, omdat het alleen iets zegt over de leeftijdscategorie waarvoor het boek bestemd is.

En zo bestaan er nog vele genres en sub-genres waar mijn verhalen allemaal niet bij horen. Een beetje van dit en een beetje van dat. Ik zou het zelfs literatuur kunnen noemen en ermee wegkomen. Als je manuscript opgepikt wordt uit de grote stapel door de van oudsher zeer literaire uitgeverij Van Oorschot—zoals dat lang geleden gebeurde bij het manuscript van wat uiteindelijk mijn boek Sterven als Monroe werd—mag je wel aannemen dat het enig literair gehalte heeft.

De samenwerking met Van Oorschot was van grote waarde voor mijn zelfvertrouwen, maar leidde helaas niet tot een contract aan de Amsterdamse grachtengordel. Er kwam een geest voor in mijn verhaal. Er waren passages met paranormale gebeurtenissen. Die moesten geschrapt worden en ik luisterde braaf. Mijn verhaal werd er echter niet beter op. Later kwam ik tot de conclusie, mede gesteund door reacties van lezers, dat die passages juist sterk waren en bij mij hoorden.

Het is wat er uit mijn pen komt. Ik lees Alice in Wonderland of kijk naar Pan’s Labyrinth en ik ben in droomland. Er zal altijd een flinke dosis spiritualiteit in mijn verhalen zitten. Het is de grootste gemene deler van mijn werk en een onuitputtelijke inspiratiebron in het dagelijks leven. Vooral ook een zoektocht, want niemand heeft de wijsheid in pacht. Dat ik daarbij als antropoloog op bezoek ga bij verschillende culturen maakt het alleen maar exotischer. Al kies ik net zo makkelijk een Dordtse scheepswerf als scenario, zoals in het boek dat ik nu aan het schrijven ben. Maar mijn verhalen spelen zich zelden af op dezelfde plek of in dezelfde tijd. Er wordt altijd wel gereisd, wat niet vreemd is voor een schrijvende globetrotter.

Het nadeel van dit alles is dat je de grote, literaire uitgeverijen kan vergeten. Spiritualiteit, paranormale zaken; men durft het niet aan, het is niet literair en bovendien niet intellectueel. Schrijf je spirituele non-fictie, dan is er een scala aan uitgeverijen waar je terecht kunt. Yogaboeken, zelfhulpboeken, reïncarnatie, spiritualiteit; het stikt ervan. Schrijf je fictie, dan heb je pech, tenzij uitgever Kramat in België je boeken mooi vindt, zoals in mijn geval.

Spirituele fictie, dus. Bij deze geïntroduceerd. In mijn geval nog spannend ook. Ik hoop dat er meer schrijvers zijn in Nederland en België die zich hierin herkennen, dan wordt het wellicht een officieel genre. In Amerika is het dat al. Daar heet het ‘visionary fiction’. De Engelse versies van mijn boeken vallen onder dat genre. Visionary fiction is a fiction genre with New Age or mind, body, spirit themes and perspectives, including consciousness expansionspiritualitymysticism, and parapsychology (Wikipedia). In mijn woonplaats Santa Rosa (Californië) vond ik redelijk snel aansluiting. Ook in de sociale media komt het steeds vaker voor.

Droomachtige, spirituele reizen in andere werkelijkheden—zoals in mijn nieuwste boek Het Web van Iktomi—zie je ook terug in beroemde boeken van een grootheid als Paolo Coelho in De Alchemist; van William P. Young in The Shack; of van James Redfield in De Celestijnse Belofte. Deze boeken trekken, net als Het Web van Iktomi, de werkelijkheid zoals wij die kennen in twijfel en laten ook de kracht van synchroniciteit zien.

Mijn boek focust op de spiritualiteit van de Lakota-indianen, een vision quest. Het laat zien dat als we ons lichaam tijdelijk verlaten—zoals mijn hoofdpersonage Iris dat doet—we merken dat het bewustzijn onsterfelijk is en, belangrijker, de enige werkelijkheid. We komen tot nieuwe inzichten, ideeën en stemmen ons ook af op het collectief bewustzijn. In een fictief verhaal kan dat een mooi, spannend plot opleveren. Zoals het lichaam van het kleine meisje wordt gevonden in The Shack; zoals de herdersjongen Santiago zijn lotsbestemming vindt in De Alchemist; zo vindt Iris bewijs omtrent de dood van haar overgrootvader en haar levensdoel in Het Web van Iktomi.

2 thoughts on “Wat is spirituele fictie?

  • July 15, 2018 at 9:32 am
    Permalink

    Hoi Jaap,

    Geweldig zoals je het genre benoemd. Blijkbaar zit ik daar ook in en maakte er thrillerachtige op wetenschap en spiritualiteit gebaseerd verhaal van. Dit vind ik t genre waar mijn boek ook in past. Dank je wel voor t delen van je ervaring.

    Gr. Ibolya moor

    Reply
    • July 15, 2018 at 9:47 pm
      Permalink

      Dank je wel, Ibolya. Fijn om te zien dat andere schrijvers zich hierin herkennen. Bij deze een bestaand genre!

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.